Posts Tagged landscapes

Παραδοσιακό Σπίτι στο Χωριό (# η μπουλντόζα στη ρύμη)


.
….

Σήμερα πέρασε διαπαραταξιακή επιτροπή του Δήμου Ραχών για έλεγχο και ενέκρινε ομόφωνα το έργο.  Οπότε κι εγώ, «εγκεκριμμένος» πια, ανεβάζω φωτογραφίες από την πιο extreme, την πιο σοκαριστική φάση του.

Ορίστε η παλιά ρύμη «πακέτο» φορτωμένη στο μπουλντοζάκι!

the stones of the ancient inter-village lane are loaded on the bulldozer

Δεν υπάρχει πια «ρύμη». Έχει μείνει μόνο η βάση της, δηλ. ένα ανηφορικό χωμάτινο επίπεδο σαν ράμπα.  Ανεβάζουμε τις τελευταίες πέτρες μέχρι την είσοδο του κτήματος όπου βρίσκεται το εργοτάξιο.

40 sq. m. of ancient paving dismantled and moved to the worksite inside the property

Οι πέτρες σωριάζονται. Είναι πολύ γερές και θα ξαναχρησιμοποιηθούν σε θεμέλια και σε ξερολιθιές. Η νέα (οδική) ρύμη θα στρωθεί με καινούργιες πέτρες από το νταμάρι ειδικά κομμένες γι’ αυτό τον σκοπό.

The stones are pilled waiting to be used in foundations and stonewalls. The new lane will be paved with new stones.

5 Σχόλια

Παραδοσιακό Σπίτι στο Χωριό (# το τσαπάκι στη ρύμη)


.
….

Χαίρετε αγαπητοί αναγνώστες και φιλοπερίεργοι επισκέπτες.

Λατρευτή οικοδέσποινα τα σέβη μου. Λοιποί τρελλοί, γεια σας ! :) :)

Συνεχίζω από το προηγούμενο post

◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Όταν μπλέξει κανείς με 100% αυθεντική παράδοση, το πρόβλημα είναι πως να την κάνει βιώσιμη σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα και συμβατή με τον σημερινό τρόπο ζωής, χωρίς όμως να διασπάσει τα βασικά χαρακτηριστικά τα οποία την αποτελούν.

Και 100% αυθεντική παράδοση στην περίπτωση του συγκεκριμένου κτήματος και σπιτιού ήταν ότι το συγκεκριμένο κτήμα και σπίτι συνδέεται με τον κεντρικό δρόμο (“διοδεύεται”, όπως είναι ο νομικός όρος) όχι με δρόμο, αλλά με “ρύμη” -δηλ. με παραδοσιακό λιθόστρωτο μονοπάτι (καλντερίμι ή “ντουσεμές” όπως λέγεται στην Ικαρία) με ψηλούς τοίχους (ξερολιθιές) και από τις δυο του πλευρές!

Με συγχωρείτε τώρα, εντάξει είμαι όσο δεν παίρνει ρομαντικός αλλά δεν ζω στην Ικαρία χωρίς αυτοκίνητο να φτάνει μέχρι (ή σχεδόν μέχρι) την αυλή του σπιτιού μου. Είναι μια από τις μικροπολυτέλειες της ζωής στην επαρχία και στην εξοχή. Πόσο μάλλον όταν το νοικοκυριό είναι αγροτικό και πολυσύνθετο, χρειάζεται να γίνουν τόσες δουλειές, τόσες επισκευές και να κουβαληθούν τόσα πράγματα.

Έπρεπε λοιπόν η στενή και ανώμαλη “ρύμη” να γίνει “δρόμος” -δηλαδή, να γίνει έτσι ώστε να περνάει αυτοκίνητο. Γελούσα όταν πήρα την απόφαση να το κάνω και ζήτησα άδεια από τον Δήμο Ραχών για την επέμβαση. Εγώ που φτιάχνω μονοπάτια και τόσες φορές έχω θυμώσει όταν για ασήμαντο λόγο χαλάνε τις παλιές ρύμες, βρισκόμουν στην θέση να χαλάσω μια ρύμη και μάλιστα μια από τις ωραιότερες της περιοχής μου.

Πλάκα σας κάνω. Δεν θα την χαλάσω. Ή μάλλον θα την χαλάσω πρώτα κι ύστερα θα την ξαναφτιάξω καλύτερη. Όσο καλή δεν ήταν ποτέ, τουλάχιστον στο μήκος των 50 μέτρων που μου χρειάζεται για να μπω στο κτήμα μου.

το τσαπάκι στη ρύμη 1 το τσαπάκι στη ρύμη 2

Στην αρχή λοιπόν ισοπέδωση και διαπλάτυνση και μετά αργότερα ξαναστρώσιμο με πέτρες και ανακατασκευή των εκατέρωθεν τοίχων πάλι με πέτρα. Θα κοστίσει αρκετά χρήματα, όμως θα γίνει ένα έργο γερό και ωραίο που θα δώσει και το παράδειγμα σε άλλους για παρόμοιες περιπτώσεις. Ναι, οι παλιές ρύμες μπορούν να γίνουν “οδικές” με λίγη υπομονή, επιμονή και μεράκι. Άλλωστε αυτό που θέλουμε -και όπως προείπα- είναι ο χώρος να μην χάσει την ακεραιότητα του -την Ικαριοσύνη του. Αλλιώς ας αγόραζα ένα οικόπεδο στη Κινέτα με μέσα μια μεζονέτα!

Να λοιπόν που οι εργασίες άρχισαν, πρώτα με το λεγόμενο “τσαπάκι”, έναν μικρό εκσκαφέα που ο οδηγός του χειρίζεται αριστοτεχνικά με ακρίβεια σαν ρομπότ από ταινία επιστημονικής φαντασίας.

◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊

 

◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊

Φωτό 1: Αφού έχουμε κόψει κλαδιά και βάτους με το πριόνι, “το τσαπάκι” αρματώνεται και μπαίνει στην ρύμη. Είχα αγωνία αν θα χωρούσε και πως θα ανέβαινε. Κανένα πρόβλημα όμως.

Φωτό 2 : Στα αριστερά της ρύμης οι παλαιοί, σύμφωνα με τους νόμους της αρχιτεκτονικής πριν το τσιμέντο, είχαν φυτέψει κι ορθώσει τεράστιους βράχους για να κλειδώνουν και να συγκρατούν την ξερολιθιά. Για να μεγαλώσει το πλάτος της ρύμης, δυστυχώς αυτοί οι βράχοι έπρεπε να ξεριζωθούν, να κοπούν και να φύγουν. Όταν τους περιέλαβε με την τσάπα του το μηχάνημα, στεναχωρήθηκα λίγο. Είμαι σίγουρος όμως πως “οι παλιοί” δεν θα τους ένοιαζε πια και τόσο. Δεν ήταν ρομαντικοί οι παλιοί σαν τους σημερινούς κατοίκους της πόλης. Ήταν πρακτικοί. “Αφού θα μείνεις. Αφού θες δρόμο για το σπίτι σου που θα μείνεις”. Έτσι θα έλεγαν. Πάνω απ’ όλα η ζωή.

Φωτό 3: Το τσαπάκι έχει ξεριζώσει τους δύο από τους τέσσερις θεόρατους βράχους. Έχω εντυπωσιαστεί από το μέγεθος και το βάρος τους. Τα 2/3 ήταν μέσα στο χώμα. Απορώ πως τους είχαν φέρει και τους τοποθέτησαν. “Λίγο-λίγο, σιγά-σιγά με τους λοστούς” μου απαντούν οι γείτονες. “Πρέπει να μαζεύτηκαν και να δούλεψαν γι’ αυτό καμιά δεκαριά άτομα. Εθελοντική εργασία. Δημόσιο έργο.” “Πάει τώρα”, σκέφτομαι. “Ξάπλα κάτω οι πέτρες”. Ξαφνικά μου φαίνεται πως τα χρήματα που θα πληρώσω για να ξαναφτιάξω τη ρύμη δεν είναι τόσο πολλά. Μου φαίνεται πως πρέπει να βάλω τα δυνατά μου να την κάνω πολύ όμορφη και γερή.

Φωτό 4: Το τσαπάκι αρματώνεται “το καρφί” κι αρχίζει να κοπανάει τους βράχους για να τους κάνει κομμάτια. Θα τα χρησιμοποιήσουμε σε χίλιες δυο δουλειές, στο λιθόστρωτο, στις τοιχοποιίες, σαν γέμισμα κτλ. Όμως η πέτρα είναι απίστευτα γερή. Το κοπάνισμα και το σπάσιμο πήραν ώρες. ‘Ηθελα να αγανακτήσω αλλά δεν τολμούσα. Κατάλαβα πως αν κρατήθηκε το κτήμα που αγόρασα “ακέραιο και αυθεντικό” μέχρι το σήμερα, ακόμα και αν δεν βρέθηκαν άλλοι αγοραστές, αυτό οφειλόταν σ’ αυτούς τους τέσσερις σχεδόν άθραυστους βράχους. Αν δεν ήταν εκεί, η ρύμη θα είχε γίνει δρόμος πολύ εύκολα πριν πολλά χρόνια και τότε ποιος ξέρει πως θα είχε εξελιχθεί η κατάσταση. Μπορεί το κτήμα και το σπίτι να είχαν παραμείνει “ακέραια και αυθεντικά” όμως μάλλον θα τα είχε αγοράσει κάποιος άλλος.

Φωτό 5: Το σπάσιμο των βράχων τελείωσε και το ηρωικό τσαπάκι αρχίζει να τραβάει τα χώματα από την εκσκαφή προς τα πάνω. Στεναχωριέμαι προς στιγμήν που το λιθόστρωτο της ρύμης εξαφανίστηκε κάτω από τα χώματα. Όμως θα φύγουν γιατί θα τα χρειαστούμε για άλλες δουλειές. Άλλωστε μόλις τελειώσει η δουλειά με την τσάπα, στο έργο θα μπει ο “πετράς”. Τον περιμένω με ανυπομονησία. Σπασμένες πέτρες και μπάζα δεν είναι η καλύτερη μου, πόσο μάλλον καθώς δουλεύουμε με deadline από τη φύση. Μπορεί να έρθουν βροχές.

Ελπίζω ο πετράς να πιάσει δουλειά στην ώρα του. Τον ξέρω. Κάνει ωραία δουλειά. Θα σας αρέσει κι εσάς. Κι ελπίζω να αρέσει και στους παλιούς που τους χάλασα για να τους ξαναφτιάξω τη ρύμη. Σ’ εμένα έτυχε. Τι να κάνουμε; Αφού θα μείνω, δεν είπαμε;

https://i0.wp.com/www.gravatar.com/avatar/370d9664f371ac71dcf19597d1e31f5b.png

Άγγ. Κ. :)

◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊ ◊

υ.γ. : Δεν σας είπα. Αυτά γινόντουσαν ανήμερα την επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Ενώ εμείς παλεύαμε με τις πέτρες, λίγο πιο κάτω τα παιδάκια του Δημοτικού σχολείου και Νηπιαγωγείου του χωριού έβαζαν λουλούδια στο μνημείο των πεσόντων φορώντας στα κεφάλια τους χάρτινα περιστέρια της ειρήνης. Συγκινήθηκα.

Comments (1)

Παραδοσιακό Σπίτι στο Χωριό (# πρώτες φωτογραφίες)


___

1833

.

Χαίρετε αγαπητοί αναγνώστες και φιλοπερίεργοι επισκέπτες.

Λατρευτή οικοδέσποινα τα σέβη μου. Λοιποί τρελλοί, γεια σας ! 🙂 🙂

Σήμερα θα δοκιμάσω τη δυνατότητα «galleries» που προσφέρει το WordPress. Θα σας παρουσιάσω μια σειρά φωτογραφιών από τα κτίσματα μέσα στο κτήμα. Ακολουθούν σύντομες περιγραφές.

 

1) Η τουαλέτα / λουτρό τα οποία είναι σ’ ένα σπιτάκι έξω στην αυλή.

2) Το σπίτι (κύριο κτίσμα) κτίστηκε το 1820-30 περίπου. Εδώ η δυτική πλευρά με τις πολύ ενδιαφέρουσες αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες (τζάκι, καμινάδες και ξυλόφουρνος)

3) Η σκεπή ήταν με πλάκες τις οποίες αντικατέστησαν με κεραμίδια (Χιώτικα) στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Στο βάθος άλλα σπίτια του χωριού και η θάλασσα.

4) Η νότια πλευρά του σπιτιού.

5) Τυπικό μακρυνάρι, δηλαδή, τρία δωμάτια στη σειρά το ένα δίπλα στο άλλο. Μπροστά μακρόστενη αυλή με κληματαριά.

6) Φεύγοντας από το σπίτι και πηγαίνοντας για τον αχυρώνα.

7) Ο Αχυρώνας ανάμεσα σε θαλερές λεμονιές και πορτοκαλιές. Δίπλα είναι πηγή και δυο στέρνες.

8) Πάντα υπάρχει ένας κορκόφιλας στη σκεπή κάθε αξιοπρεπούς αυθεντικού Ικαριακού αχυρώνα. Οι μύγες βλέπετε…

9) Ο αχερώνας Κτίστηκε πολύ παλιά, επεκτάθηκε και ανακαινίστηκε αρκετές φορές με τελευταία το 1976 όταν έβαλαν κεραμίδια και αντικατέστησαν τα ξύλινα ή πέτρινα «πρέκια» πάνω από τις πόρτες και τα παράθυρα με τσιμεντένια.

10) Γύρω παντού ελιές. Ο αχερώνας (το βασικότερο κτίσμα σε ένα παραδοσιακό αγροτικό νοικοκυριό -μπορεί βασικότερος κι απ’ το σπίτι) είναι μονόχωρος και πολύ ευρύχωρος.

my page in Flickr

Άγγ. Κ. 🙂

ps. μόλις συνειδητοποίησα ότι το πειραχτήρικο αγρίμι έχει εντάξει αυτές τις καταχωρήσεις στο category «lifestyle» !!!

.

15 Σχόλια

Παραδοσιακό Σπίτι στο Χωριό (# Εισαγωγή)


____

.

DSC08906sm

.

Χαίρετε αναγνώστες αυτού του μπλογκ.

Εδω με κάλεσε η δημιουργός του, η Νανά, η οποία αφού μου έδωσε αυξημένα δικαιώματα πρόσβασης, μου ζήτησε να γράψω μια σειρά από καταχωρήσεις με θέμα το παραδοσιακό σπίτι, σταύλο και κτήμα που αγόρασα πρόσφατα στο χωριό Άγιος Πολύκαρπος της Ικαρίας.

Ag.Polikarpos by cgchryssa.

(φωτο: © cgchryssa)

Να προσθέσω ότι ποτέ δεν είχα δικό μου, ιδιόκτητο σπίτι στην Ικαρία. Είναι ώρα πια και απαραίτητο για μένα να αποκτήσω «μόνιμη βάση». Λόγω των επιχειρήσεων λοιπόν, η επόμενη έκδοσητου χάρτη των μονοπατιών αναβάλλεται για το 2010-11.

The New Round of Rahes on Foot by angeloska

Όμως η διαδικασία της ανακαίνισης ενός 100% παραδοσιακού σπιτιού και κτήματος και η δημοσίευση των λεπτομερειών της, νομίζω θα είναι μια μικρή αποζημίωση για όσους κάθε φορά με ρωτάνε: «Πως πάει; Τι καινούρια μονοπάτια έχουμε στην Ικαρία;» Ε λοιπόν, για φέτος δεν θα έχουμε «καινούρια μονοπάτια». Εφέτος ο κατασκευαστής τους πρέπει να στεγαστεί.

Proud sign makers by egotoagrimi

Οι καταχωρήσεις θα είναι επί το πλείστον τεχνικού χαρακτήρα (η Νανά μου απαγόρευσε οιαδήποτε ποιητική αναφορά) και θα αφορούν τις επιχειρήσεις ανακαίνισης, τις επισκευές, το «ξαναζωντάνεμα» του κτήματος, τα πεζούλια, τα νερά, και τα λοιπά.  Όταν μπορώ θα ανεβάζω φωτογραφίες και με τη Νανά με σχόλια θα συζητάμε διάφορα (βαρετά) τεχνικά, νομικά και οικονομικά θέματα που προκύπτουν. Για να σας δώσω μια γεύση του τι πρόκειται να ακολουθήσει, δείτε αυτό το παλιό entry της:

Κάπως έτσι θα είναι, μόνο πιο εκμοντερνισμένα, λιγότερο «γραφικά» και κυρίως εφαρμόσιμα. Μ’ αυτόν τον τρόπο ελπίζουμε να βοηθήσουμε κι άλλους τρελλούς.

Άγγελος K.

.

19 Σχόλια

SLOW ASTERN


.
Jeff Soan’s Ikaria 1974 – Ayia Kiriaki
.
‘Slow Astern’ is a position on the engine telegraph located inside the bridge of a ship. It’s purpose is to transmit the orders of the captain to the engine room below decks. ‘Slow astern’ means ‘slowly backwards’. In Greek it is ‘ΟΠΙΣΘΕΝ ΗΡΈΜΑ’. I am using this nautical term as a metaphor to say ‘slowly back to the past’ or if you wish, «a calm and sobber throwback in time».Hello!
In case some readers thought that all I love about my favorite island is nature, I hope this post will make them change their minds. Because, connected with that nature, inside that nature, befriended with that nature, a very peculiar civilization developed and lived for centuries until the introduction of fossil fueled engines, motor roads, electricity, market economy and finally, tourism.
Jeff Soan’s Ikaria 1974 – avli Speaking about Ikaria, due to its isolation and geomorphology always some steps back in development, this civilization which presumably dated from the Age of Stone, ended as incredibly late as the 1960s. Jeff Soan’s Ikaria 1974 – porta
Jeff Soan a wood carver and toy maker from England, whose work is often inspired from traditional arts and crafts from around the world, visited the island in 1974, just in time to catch the last gleam of the old Ikarian culture.

The right man in the right time, Jeff Soan drew and described what he saw in his tiny sketchbook and several decades later he published all that in his webpage.
How lucky was I to discover it!

.
Jeff Soan’s 30 artifacts from Ikaria 1974
.

The original site has dropped off but somehow, I managed to save a few paragraphs. The sketchbook page scans, however, are still on!

.
Jeff Soan’s Ikaria 1974 – ponticossJeff Soan’s Ikaria 1974 – holely rocks in Ayios FokasJeff Soan’s Ikaria 1974 – Ayios YannisJeff Soan’s Ikaria 1974 – Ayios KirikosJeff Soan’s Ikaria 1974 – kalamiaJeff Soan’s Ikaria 1974 – manites
.

Here they are, 30 of them, all together. As I took the liberty to load everything on my blog, if you click on the thumbnails, you will be able to see the sketchbook pages in large size. Under each page I have added captions containing typed transcriptions of Jeff’s amazing handwritten notes – admirable evidence of his deep understanding of the artifacts and objects described as well as of his respect for the age-old civilization Jeff Soan’s Ikaria 1974 – ghatato which they belonged.
I share the same feelings with him.
You see, I don’t only love nature in Ikaria!

.

But let Jeff speak now:

«Ikaria is a Greek island situated in the North Eastern Agean group, close to Samos and the Turkish mainland. I drew and took notes on the things I saw there».

.
Pages from a sketchbook

«In 1973 Barbara and I met, fell in love, and decided to leave England early in the spring of 1974 in order to travel to Greece. The intention was to spend a year living Greek life. I had visited mainland Greece, a place called Narantziza, a few years previously and was desperate to return to pick oranges and lemons in the autumn, it seemed such an exotic thing to do. A friend had told me of a windy island in the North Eastern Agean group that he had visited and after a few weeks acclimatising and pulling urchin needles out of our feet we undertook the 12 hour ferry sailing out to Ikaria.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – ELETRIVION: Today olives are pressed for oil in modern automated presses. Above is shown the age-old method of crushing olives in...

The Olive
(elliess)
«The Olive Tree lives to a great age becoming gnarled and twisted during growth. Olives are borne on the wood of the previous year’s growth. Every part of the tree is used – the olives themselves for oil and eating, the leaves are fed to animals, the wood for bowls and utensils. The wild shoots can be used in making woven baskets – and whatever is left over for the fire in the cold winter months.
The olive tree spreads its roots far into the rocky soil and prevents land erosion. Terraces formed on sloping ground for an olive grove hundreds of years ago remain as terraces, the roots preventing natural land slip.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – olive press: Today olives are pressed for oil in modern automated presses. Above is shown the age-old method of crushing olives in preparation for pressing. It consists of a large slab of stone...

«Olive trees require little or no attention during the year. Occasional pruning prevents them from going wild – the wild shoots obtained are extremely supple – perfect for basketwork. The olives ripen from November until January and are picked from the ground and lower branches. The fruit higher up in the tree is either left until it eventually falls, or is knocked off with a long stick and collected with a sheet underneath. Branches crack easily so they aren’t climbed.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – large foorno with chimney: Large oven constructed of broken ‘pithari’ and red clay. The main bulk usually protrudes from the end or side of the house. The main construction shown above, is effected by first placing...

Large foorno with chimney
«A large oven is constructed from bricks, broken pithari, tiles and red clay to stick it all together. It often extends from the side of the house. The oven is made by first placing sticks covered by ferns and then earth on top to form a flat hemispherical shape. Broken pots and bricks are then cemented with red clay over the top of this dome. An access arch is formed in the wall of the house and a chimney above the door. The dome is insulated further with red clay and pot fragments and filled in with earth. A roof is constructed over it to protect from the rain. The interior floor is of red clay. Six or seven hours firing is required to harden the clay. When the correct temperature is reached glass bottles will melt inside and these can be used to give a smooth bottom. Six to twelve loaves may be baked at a time depending on the size.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – pithari: Storage pots (pithari) are formed from red clay. The various sizes but usually large, used for...

Storage pots (pithari)
and ‘Pithari’ foorno
«Formed from red clay. The various sizes but usually large, used for storing wine and olives. Often buried in the ground or built into a terrace, and surrounded with earth and stones. The lid is often a circular slate with a hole cut in it to take a brushwood handle. Often found in groups near the wine press. Any decoration near the top is simple as they were made not to stand to be built in and covered. They can be used to make ‘beehive’ shaped oven.
A pithari oven is constructed by laying a pithari on its side and packing round with broken pots, tiles and red clay. It is covered with earth and stones as insulation and made weatherproof. The inside is first filled with sand to a level coinciding with the lip, then red clay is packed on top to a height that gives maximum use of floor space and height (usually just below centre). The clay is left to harden and then fired to a high temperature using brushwood. Ground glass can then be sprinkled to give a smooth bottom. After firing the ashes are pulled to the front and a stone placed over the door of the oven. In addition a lower door may be let in to apply extra heat during cooking.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – tools for bread making: PSOMΊ - Bread and tools for making it.

Tools for bread making:
«1) Bracken bunched and tied to the end of the stick to brush small bits of charcoal (pana or panisma).
2) Wooden spade for manoeuvring dough and bread (psomophtiaro).
3) Scraper are for pulling ashes to the front of the oven.
4) Bread mould carved from half log.»

.

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – wooden stamps for pitta 2: Impressions from carved wooden stamps used to form designs on the round flat church bread or ‘PITTAS’. The wood used is...

PSOMΊ
(bread)
«The bread made by the majority of the islanders is a sour dough, that is dough which has been left to absorb wild yeasts. A portion of each week’s dough is kept back for future use, stored in a suitable container to prevent too much drying (a half coconut shell is excellent for this) on the night before baking and the dough is mixed with a little water at blood at temperature and covered with sifted flour. A mark is usually made in the surface of the flour (often a cross). It is covered with a cloth and left overnight in a warm place. In the morning the yeast / flour mix will have risen. It is made into a soft dough by adding water and kneading well. The required amount of sifted flour is added. By dipping the hands inJeff Soan’s Ikaria 1974 – wooden stamps for pitta 1: Impressions from carved wooden stamps used to form designs on the round flat church bread or ‘PITTAS’. The wood used is...to a bowl of warm water and constantly on kneading the mix for at least an hour, the yeast is distributed throughout the mix and air introduced. The dough is then formed into flattened spheres and a handful of dough kept back for future use. The dough is covered with flour and placed into cloth lined baskets.
This is then covered with blankets and kept in a warm place for four hours or until the dough has risen. The furnace is prepared by burning brushwood (anima is best for this) for at least half an hour. The inside of the furnace turns a sandy white when the correct temperature is reached. The ashes are pulled to the front and the interior brushed clean. A suitable flat stone is placed on the ashes inside to prevent hot charcoal falling on to the bread when the door is closed. The dough is then flopped on to the psomophtiaro so that its bottom in the basket becomes the top of the loaf. They are then slid into the furnace and left to cook. When the top surface is brown the loaves are stacked to the sides of the furnace to cook on the bottom a little. After removing the loaves the oven is at a temperature suitable for cooking meals, pastries, etc.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – paximadi: Rusks … dough. When the bread is ready the slices are cut right through and left in the furnace for 24 hours or until furnace is cold. They may be stored indefinitely as they do not mould. Too hard to be...

Rusks
(paximathi)
«Unused and stale bread is cut into thin strips soaked a little and baked for many hours as the oven cools. They may be stored indefinitely as they do not mould. They are too hard to be eaten directly but are dunked in soup, goat’s milk, or tea.»

.

eff Soan’s Ikaria 1974 – aloni: Large, circular, stone floor with upright slates around the perimeter. Usually situated at the base of...

ALLONI
(Threshing floor)
«Large, circular, stone floor with upright slates around the perimeter. Usually situated at the base of a number of terraces where wheat is grown. The whole wheat is spread evenly around the perimeter and a mule, donkey, horse of even cows is made to walk around, for a number of hours, while a man leads and coaxes from the center. The wheat is turned occasionally during the process. Threshing a grain crop can be completed in a day by the above process. Although very little wheat is now grown on the island, in those days very large crops were produced; the extraordinary number of ‘pezoulia’ (terraces) bear witness to this.
Manual labour was reduced by introducing a brake at the center with a tube-like top into which a wooden arm could be fitted and the animal controlled in this way.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – water conservation reservoir: The method above of damning and reserving water is the most common on the island. Walls are built at a...

Water conservation reservoirs
«Most rivers will dry up completely during the summer months. What little water is left in larger rivers tends to disappear underground or meander so much over the riverbed that it is absorbed. The method above of damning and reserving water is the most common on the island. Walls are built at a suitable site on the riverbed and a watertight finish obtained by placing a large flat stones up right against the wall on the waterside. The joins are sealed with clay and grass or cement. The drain and plug are simply a large stone let in to an opening with whole board into it, in which fits a branch. The rate of flow is controlled by using different sized branches. To seal completely the largest sized branch is used and packed around with leaves and mud The reservoir is situated above a number of gardens which it serves. Water is allowed constantly to seep out to the next reservoir situated further down the river valley. When required, water is directed into irrigation channels on either side of the valley.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – terraced fields with olive trees and gardens

Gardens
(gkipos)
«Very little land in the valleys is flat of course and so workable areas are formed by stepping on the land into terraces (bezoulia) earth is piled up around small areas to form trenches with removable openings for of grass and flat stones. Each trench is filled with water by opening the door and stopping the flow to the next trench. When filled to the brim the door is closed and the same procedure adopted for the following a trench. When all the trenches on one level are filled the water is allowed to flow to a lower terrace. Fertiliser can be placed in the openings where the water flow will carry and eventually distribute it among the plants. The amount of water applied in this way in one session is sufficient to meet the plants needs for one week. The more usual plants grown in this way are string beans, sweet corn, peppers, aubergines, tomatoes, courgette, cucumber and a number of salad crops, vlita and horta

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – NEROMILOS 1: From the days when much wheat was grown on the island – a ‘neromilos’ was an alternative to the ‘anemomilos’ (windmill). Motive power was obtained by water entering...

NEROMILOS
Watermill
«From the days when much wheat was grown on the island – a ‘neromilos’ was an alternative to the ‘anemomilos’ (windmill).
Motive power was obtained by water entering a 30 foot tower and being constricted at the bottom, thus emerging under pressure.
Water is stored in a large reservoir upstream and when released flows down an irrigatJeff Soan’s Ikaria 1974 – NEROMILOS 2: The water emerges under considerable pressure onto one side of the paddle wheel effecting the required circular motion...ion channel and into the top of the tower.
The diameter of the chimney at the top of the tower is 3 feet gradually decreasing in diameter, and finally curving until its horizontal and only 6 inches in diameter. The water emerges under considerable pressure onto one side of the paddle wheel effecting the required circular motion…»

.

«The main body of water exits at the front of the mill house and the remainder eddies and emerges at the side. The shaft of the paddle wheel is directly connected to the upper mill-stone. The paddles themselves numbering about 25 are hollowed out from a small log. They are called ‘koutalli’ (spoons).»

.

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – NEROMILOS 3: In the millhouse itself is the above arrangement. Grain is fed to the hopper situated above the millstones...

«In the millhouse itself is the above arrangement. Grain is fed to the hopper situated above the millstones – the amount entering the hole in the top stone controlled by an adjustable feeder.
Ground flow exits through a hole in the lower stone and into the flour trough. The brakeJeff Soan’s Ikaria 1974 – NEROMILOS 4: Inserted in the top section of the water tower is this pentagonal plaque carved from rough marble. Note the occurrence of 5 – the pentagon... probably deflected the flow of water away from the paddles.
With the decline of the population and thus the decline of home grown wheat the mill lost business and finally ceased to operate in 1953.»

.

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – kamini: In the wilder, more exposed parts of the island huge quantities of ‘marmaron’ – marble is to be found which was used for the production of ‘asvesti’ – lime and whitewash. At a suitable site...

KAMINI
Lime kiln
«In the wilder, more exposed parts of the island huge quantities of ‘marmaron’ – marble is to be found which was used for the production of ‘asvesti’ – lime and whitewash. At a suitable site (an area where there was plenty of wood available) one of the above structures would be built from large rocks incorporating a narrow ledge around the base, inside. On this ledge small pieces of marble would be laid at an angle all around. On the next layer, slightly larger pieces are laid at the opposite angle herring bone fashion (‘psarococalo’).
Continuing in this way a dome structure is built up on the inside and this forms the lining of the kiln. The kiln is continuously fired for 36-48 hours – the inside temperature reaching 3000°C.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – HEROMILOS: Found in most, if not all, older houses. Made of hard, composite rock. The lower slab set permanently into a stand diagonally across a corner...

MILOS – Domestic mill
HERΌMILOS – Hand-mill
«Found in most, if not all, older houses. Made of hard, composite rock. The lower slab set permanently into a stand diagonally across a corner of the room at a suitable working height. Wheat grain is poured with the left hand into the central hole and the top slab swung around the central pivot in an anti-clockwise direction by the loose-fitting wooden handle.
The upper stone is grooved on its underside in shallow spiral rays to facilitate a constant flow of flour all around the mill. A leather washer also helped in maneuvering the rather heavy top slab.
There being no suitable stone on the island for grinding, all millstones were imported, usually from Turkey – most coming from an area now known as ‘MILOS’.
An alternative groove design – herring bone (‘psarococalo’) found on a large, heavier hand mill.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – hastri: A simple [..?] of clay which functions as a beehive and encloses all the popular wisdom and the Ikarian tradition. That is ‘Hastri’. It first...

HASTRI
Clay pot beehive
«Α simple […?] of clay which functions as a beehive and encloses all the popular wisdom and the Ikarian tradition. That is ‘Hastri’. It first appeared hundreds of years ago in the Ikarian laboratories of clay. Contemporary methods have managed to substitute it completely. Many people of the island still use it with an ardent wish and faith in tradition.
Thus ‘Hastri’, symbol of a unique era, constitutes the most vivid proof of the Ikarian experience in honey which offers a discreet taste in our life.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – dipper and siphon for wine: The must is then transferred to large ‘pitharis’ under shelter. These have stone lids with brushwood handles to allow air to escape. The fermenting...

KRASHI
(Wine)
«…The must is then transferred to large ‘pitharis’ under shelter. These have stone lids with brushwood handles to allow air to escape. The fermenting (the Greeks say ‘boiling’) must is left from 4-8 weeks before being transferred to more convenient containers.
Gourds used as, left – dipper, and right – with bamboo additions as siphon.
Fresh grape juice, boiled with ashes from the fire and flour added makes a delicious jelly sweet called ‘mustalevria’. Instead of ashes a slice of bread is sometimes put in to cut some of the sweetness.
Many varieties and qualities of wine are produced which fall into three categories: 1) ‘Mavro’ (black) which is a deep red, rich wine, 2) A rosé type lighter wine, 3) Retzina which is wine preserved by the addition of resin.
In addition, water-wine is made which is ready to drink two weeks after treating.
The wine is at its best at Christmas time.»

Jeff Soan’s Ikaria 1974 – anemomilos: A familiar sight on many hilltops of the island – the ruins of an anemomilos – windmill. The useful machinery...

ANEMOMILOS
(Windmill)
«A familiar sight on many hilltops of the island – the ruins of an anemomilos – windmill. The useful machinery inside was taken out of all of them after they ceased to operate. All, being in exposed positions, soon deteriorated in the strong winds. Ikaria’s former name (one of many) was ‘Anemoessa’ (windy).
Plastered and whitewashed with thatched roofs and with numerous triangular sails – they must have been a fine sight in earlier days. The remaining clues inside are few. A spiral staircase inside gave access to the spindle/axe and gear mechanism. Holes in the surrounding wall at knee-level probably supported the mill stones.»

.

.

That was all from Jeff’s «Ikaria-1974».
I hope that was not too boring. If so,
here is some more or less relevant stuff:

Old Ikaria pictures on carousel via Eleni's blog article: 'I shall foot it' In Eleni's blog, article 'The lost village adventure' Hiking in easten Messaria, Ikaria island Greece - a set of pictures by the local hiking club Hiking in HINTERLAND - a set of pictures by the local hiking club

.
.

.

⭐ ⭐ ⭐
.

.

Tuesday, October 26, 2008

Next post:
«Ikaria in Images (3)»

Previous post:
«Back int(r)o MyWorld»

.
.
.

Comments

(1 total)

  • Eleni from_anotherplanet

Interesting! I suppose this for you is called

«Everyday life on a Greek island in Late Neolithic»

^^’ 🙂

Tuesday October 26, 2008 – 06:10am (PST)

Wheat, oil, wine, vegetables, water. Yes, and occasionally some baked meat in the oven:-)

Thursday October 28, 2008 – 09:57pm (EET)
.

8 Σχόλια

Ξενάγηση στο Να


____English version

An Ancient Nas, originally uploaded by angeloska.

Ξενάγηση στο Να


«Εδώ στη ρωγμή του χρόνου

ΚρύβομIMG_0036αι για να γλυτώσω

Εδώ στη ρωγμή του χρόνου

Κρύβομαι για να μεστώσω…»

 

____

Πριν πολλά χρόνια όταν στο Να υπήρχε μόνο ένα καφενεδάκι με ψησταριά, ο πατέρας μου, που ήταν ιστορικός, μας έκανε ξενάγηση. “Από δω έμπαινε η πεντηκόντορος. Εκεί έδεναν τους κάβους. Εκεί ήταν ένας ναός. Έβγαιναν οι ιερείς να ευλογήσουν το καράβι. Ανέβαινε ο καπετάνιος με δώρα και το σφαχτό για τη θυσία”.
Σήμερα η κόρη μου είναι στην ηλικία που ήμουν εγώ τότε. Φέτος που πήγαμε για μπάνιο, με ρώτησε: “Κάτι έχει αυτό το μέρος. Ενώ δε φαίνεται και τίποτα σπουδαίο. Κάτι έχει. Τι;”
Της εξηγώ λοιπόν. Την ξεναγώ -μαζί της κι εσάς.

Ο τόπος κι η χρήση του, ο ναός κι η λατρεία

Στην εκβολή της Χάλαρης στα αρχαία χρόνια ήταν ένα στενόμακρο λιμανάκι, μια βαθιά εσοχή -σα φιόρδ- στη μονοκόμματη ακτογραμμή της βορειοδυτικής Ικαρίας. Εκεί κατέβαιναν απ’ τα βουνά οι άνθρωποι της Νεολιθικής εποχής και κυνηγούσαν ή ψάρευαν. Αργότερα, στην Εποχή του Χαλκού, κατέφθασαν απ’ την Ανατολή με τις “πιρόγες” τους (“άκατοι”) οι Κάρες, περήφανοι ναυτικοί και πολεμιστές που μοιράστηκαν το Αιγαίο με τους Κυκλαδίτες και τους Κρητικούς. Αυτοί μάλλον ήταν που πρώτοι χρησιμοποίησαν το Να σαν λιμάνι -ορμητήριο για να κουρσεύουν καράβια- κι επίσης ίδρυσαν εκεί τόπο λατρείας.
Τους Κάρες εκτοπίζουν στα 700 π.Χ. Έλληνες που έρχονται από την Μίλητο της Μικράς Ασίας. Μαζί τους φέρνουν κατσίκια και πρόβατα, κλήματα αμπελιού, ελιές, βελτιωμένα δημητριακά και νέους θεούς. Τον Απόλλωνα (ή τον Ασκληπιό) για τα Θέρμα, τον Διόνυσο για την Οινόη και την Άρτεμη για το Να. Την Άρτεμη παρθένα κυνηγό, προστάτιδα της φύσης, αφέντρα των ανέμων, που την επικαλούνται οι ναυτικοί όταν τους πιάνουν τα μελτέμια. Οι Μιλήσιοι δεν μπορούσαν να είχαν κάνει καλύτερη επιλογή.
Το λιμανάκι στις εκβολές της Χάλαρης, ήταν για τους Ίωνες ναυτικούς ο τελευταίος σταθμός για τροφοδοσία και ξεκούραση (και μια τελευταία προσευχή) πριν σαλπάρουν για να περάσουν με τα καράβια τους το ανοιχτό Ικάριο πέλαγος και να πάνε στη Δήλο, τον βασικό εμπορικό και θρησκευτικό κόμβο του Αιγαίου της αρχαιότητας. Οι πλαγιές του φαραγγιού και τα βουνά προμήθευαν κυνήγι, δώρο της θεάς, οι χωρικοί έφερναν τρόφιμα και κρασί, ενώ το ποτάμι κι οι πηγές έδιναν άφθονο και καθαρό γλυκό νερό. Ωστόσο, παρά το συχνό πέρασμα πλοίων, ο Νας δεν εξελίχθηκε σε “πόλη”. Παρέμεινε μια μικρή κοινότητα συγκροτημένη γύρω από ένα ναό. Ο ναός αυτός, μάλλον μικρός (9,70 x 3,75 μ.) και άγνωστου αρχιτεκτονικού ρυθμού, κτίστηκε στα τέλη του 6ου αιώνα με μάρμαρο που έφεραν δια θαλάσσης από το Πετροκοπιό των Φούρνων. Η θέση ήταν βαλτώδης, γι’ αυτό πριν κτίσουν, μπάζωσαν και σήκωσαν ένα γερό κρηπίδωμα, όπου θεμελίωσαν τον ναό, ενώ από μπροστά έκτισαν μόλο για να προστατεύονται τα θεμέλια από τα νερά και για να δένουν τα πλοία.
Το “ξόανο” της θεάς ήταν ξύλινο άγαλμα πελεκημένο σε μονοκόμματο κούτσουρο, βαμμένο, ντυμένο και στολισμένο σαν “ιερή κούκλα”. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο γλωσσολόγος Χατζηδάκης επισκεπτόμενος τη δυτική Ικαρία για να καταγράψει την αρχαΐζουσα ντοπιολαλιά, ανακαλύπτει τυχαία στην Προεσπέρα, κεραμικό θραύσμα με τη επιγραφή “ΤΑΥΡΟΠΟΛ”. Έτσι στηρίχθηκε η άποψη ότι το ιερό της Ικαρίου Αρτέμιδος ήταν “Ταυροπόλιον” -ένα από τα πολλά που υπήρχαν στην αρχαία Ελλάδα.
Το Ταυροπόλιον ήταν μια τελετή κατά την οποία ο ιερέας της θεάς λουζόταν με το αίμα θυσιαζόμενου ταύρου. Είχε την καταγωγή της στους εξαγνισμούς που έκαναν οι κυνηγοί για τον φόνο των θηραμάτων τους. Ως τελετή διαδόθηκε ιδιαίτερα κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή περίοδο. Ο ναός της Αρτέμιδας στην Ικαρία, γνωστός ήδη από τους κλασικούς χρόνους, μαζί και η ειδυλλιακή περιοχή γύρω του θα έγιναν πόλος έλξης για τους αστούς των μεγαλουπόλεων της εποχής. Θα οργάνωναν κυνηγετικές εκδρομές από τη Σάμο και την Έφεσο. Θα σκαρφάλωναν τις δασωμένες πλαγιές με ντόπιους κυνηγούς για οδηγούς. Θα παρακολουθούσαν τις τελετές μιας λατρείας που σωζόταν ακόμα εκεί “σαν τα παλιά καλά χρόνια”.
Όμως δεν ήταν πάντα όλα καλά. Στη διάρκεια της επανάστασης του Αριστόνικου (133-130 π.Χ.) που συντάραξε το ανατολικό Αιγαίο, εξεγερμένοι σκλάβοι, καταδιωκόμενοι από τους Ρωμαίους, φαίνεται ότι κατέφυγαν στο Να. Είτε με μάχη ή βομβαρδισμό με καταπέλτες από τα καράβια, οι αντάρτες σκοτώθηκαν και ο ναός έπαθε μεγάλες ζημιές. Ο Ρωμαίος στρατηγός ωστόσο έσπευσε να τον επισκευάσει. Οι προύχοντες κι οι ιερείς τον ανακήρυξαν ευεργέτη και του έκαναν ανδριάντα.

Nas September 2010 by Paul  Lewis

Το τέλος του λιμανιού

Στην Βυζαντινή περίοδο ο ναός χρησίμευσε πιθανώς ως ενδιαίτημα των πληρωμάτων ελαφρών καταδρομικών που στάθμευαν στο λιμανάκι. Ο πετρόκτιστος μόλος που φαίνεται σήμερα κατά μήκος της λιμνοθάλασσας είναι εκείνης της εποχής. Σε συνδυασμό με τις βίγλες στα υψώματα, ο Νας ίσως είχε σημασία στους πολέμους εναντίον των Σαρακηνών της Κρήτης που κατείχαν τις Κυκλάδες.
Ώσπου κάποια στιγμή, μάλλον μετά τον 11ο αιώνα, τόσο λόγω των προσχώσεων του ποταμού, όσο και της σταδιακής ανύψωσης του πυθμένα της θάλασσας, “το φιόρδ” άρχισε να κλείνει. Ο μόλος ανυψώθηκε και αχρηστεύτηκε, και άρχισε να δημιουργείται η σημερινή παραλία. Ωστόσο, φαίνεται ότι στη λεγόμενη “Εποχή της Αφάνειας” (15ος-16ος αιώνας) μπορούσε ακόμα να χρησιμοποιηθεί σαν αραξοβόλι. Γι’ αυτό, οι Καριώτες έριξαν βράχους και δέντρα στην είσοδο για να μη γίνει ορμητήριο πειρατών. Κλείνοντας ο όρμος, τα νερά του ποταμού δυσκολεύονταν ολοένα περισσότερο να βρουν διέξοδο στη θάλασσα. Σε κάποια τρομερή κατεβασιά έπεσαν πάνω στη νότια (εσωτερική) γωνία του μόλου και τη γκρέμισαν, καβάλησαν το κρηπίδωμα και κλόνισαν το ναό από τα θεμέλια. Τέτοιες μεγάλες πλημμύρες διασώζει η προφορική παράδοση πως έγιναν τον 19ο αιώνα όταν οι Ραχιώτες αποψίλωσαν τις πλαγιές του Φαραγγιού για να κάνουν κάρβουνα.

Hiking in Chalares Canyon

Το τέλος του ναού

Η ίδια προφορική παράδοση ανέφερε ωστόσο ότι, παρ’ όλες τις πλημμύρες, ως το 1840 ο ναός ήταν ακόμα σε αρκετά καλή κατάσταση (“τοίχοι πάνω απ’ ένα μπόι ύψος, με κολόνες και αγάλματα”). Εκείνα τα χρόνια επισκέπτεται την Ικαρία ο Γερμανός αρχαιολόγος Ludwig Ross που καταγράφει αρχαιότητες στο Αιγαίο. Έχει διαβάσει τους αρχαίους συγγραφείς και αναζητά κάποιο ναό. Δεν τον βρίσκει στη νότια πλευρά, γι’ αυτό θέλει να δει και το βόρειο μέρος. Αλλά τα μελτέμια τον εμποδίζουν να κάνει το γύρο με βάρκα, ενώ όταν του λένε να περάσει τον Αθέρα με τα πόδια, δεν βρίσκει υποζύγια. Τι ατυχία!
Αν ο Ross είχε περάσει στη Μεσαριά ή στις Ράχες θα μάθαινε σίγουρα για το Να. Θα έβλεπε το ναό και θα μας έδινε μια πλήρη περιγραφή. Ίσως ακόμα κατάφερνε με το κύρος και την παρουσία του να αποτρέψει την καταστροφή που έγινε λίγα χρόνια μετά. Όταν έκτιζαν την εκκλησία του Χριστού, αντιμετωπίζοντας έλλειψη ασβέστη και πιθανώς ωθούμενοι από αγράμματους και θρησκόληπτους κληρικούς, οι Ραχιώτες κατεδάφισαν το ναό. Πήραν όσα μαρμάρινα στελέχη χρειάστηκαν για την οικοδομή και έλιωσαν το υπόλοιπο μάρμαρο σε καμίνια. Η χειρότερη απώλεια ήταν τα αγάλματα. Αργότερα Μικρασιάτες που εγκαταστάθηκαν στην Ικαρία, μαθαίνοντας το περιστατικό, ρωτούσαν σοκαρισμένοι γιατί δεν κράτησαν τουλάχιστον τα αγάλματα. Οι ντόπιοι απαντούσαν ότι οι πρωτεργάτες της καταστροφής τους έλεγαν: “Δεν βλέπετε πως κοιτούν; Απ’ όποια μεριά κι αν πας, σε κοιτούν. Είναι δαίμονες!
Οι λεπτομέρειες του εγκλήματος αποκαλύφθηκαν έναν αιώνα αργότερα, το 1938, στον Λέοντα Πολίτη. Ο αρχαιολόγος δεν βρίσκει ναό, ούτε καν ερείπια, παρά μόνο το ασβεστοκάμινο και γύρω-γύρω καμένα μάρμαρα. Παρά την απογοήτευσή του, ωστόσο, ο Πολίτης σε λίγες μόνο μέρες διεξάγει μια υποδειγματική ανασκαφή. Κάνει τομές, εντοπίζει, αποτυπώνει, χρονολογεί, συγκεντρώνει ευρήματα. Και επιβεβαιώνει επιτέλους ότι ο Νας ήταν η θέση του ναού της Ικαρίας Αρτέμιδος που ανέφεραν οι αρχαίες πηγές. Φεύγοντας, άφησε τα ευρήματά του στις Ράχες. Σκόπευε να ξανάρθει, δυστυχώς όμως σε λίγο ξέσπασε ο πόλεμος. Ένα μέρος των ευρημάτων κλάπηκε από τους Ιταλούς στη διάρκεια της κατοχής, τα πιο σημαντικά όμως σώθηκαν και εκτίθενται σήμερα στο μουσείο του Κάμπου. Η κατασκευή αυτού του όμορφου μικρού μουσείου που έγινε με λίγα χρήματα απ’ την Αμερική και μπόλικη προσωπική εργασία των κατοίκων, ίσως ξέπλυνε λίγη απ’ τη ντροπή για την κατεδάφιση του ναού.

Υπάρχουν ακόμα αρχαία;

Αν υπάρχει κάτι, αυτό θα είναι στη θάλασσα. Αλλά πώς θα είναι; Το 1967 όταν ήμουν παιδί στον Αρμενιστή, μετά από μια μεγάλη φουρτούνα, αφού τραβήχτηκαν τα νερά, μάθαμε ότι φάνηκε στο βυθό του Να ένα άγαλμα. Στις Ράχες τότε παραθέριζε ένας Αμερικανός αρχαιολόγος που ενθουσιάστηκε και οργάνωσε την ανάσυρση. Βουτηχτές ανέβασαν στη βάρκα μια Ιωνική Κόρη, ακέφαλη, με ωραίο χιτώνα και τις περίφημες πτυχές. Μπορεί κανείς να τη δει σήμερα στο μουσείο του Κάμπου. Είναι απελπιστικά διαβρωμένη από τη θάλασσα και την τριβή με τα χαλίκια. Με βάση αυτό, ο πατέρας μου πίστευε ότι οτιδήποτε άλλο βρισκόταν στο βυθό του Να θα ήταν στην ίδια κατάσταση, δηλαδή, σχεδόν άμορφο.

Ikaria 054

Η αρχαιολογική σημασία του Να

Οι τουρίστες απορούν. Μια αρχαιολογική περιοχή χωρίς αρχαιότητες; Χωρίς έστω μια κολόνα, ένα σπόνδυλο, ένα κιονόκρανο; Από ψηλά ο μόλος του αρχαίου λιμανιού δεν διαφέρει απ’ τις ξερολιθιές, κι οι καφέ πέτρες της βάσης του ναού μοιάζουν με σκαλιά στο πουθενά -χωρίς νόημα. Δεν υπάρχει τίποτα, και όμως αφού κατέβουν οι τουρίστες, επιστρέφουν οι περισσότεροι πολύ ικανοποιημένοι. Γιατί;
Είναι το τοπίο. Το οποίο, χάρη στην έγκαιρη ανακήρυξη της περιοχής σε αρχαιολογική ζώνη, παρέμεινε σχεδόν ανέπαφο -χωρίς οικοδομές, χωρίς δρόμους- περίπου στη μορφή που είχε την αρχαία εποχή. Είναι το φαράγγι, άγριο κι απόκρημνο, κι ο όρμος, άγριος κι αυτός, όμως και τα δυο μαζί μια ζεστή αγκαλιά. Είναι το τοπίο που διάλεξαν οι Κάρες και έκαναν κρυψώνα, ιερό και ορμητήριο. Το τοπίο που ενέπνευσε τους Ίωνες και το αφιέρωσαν σε μια μεγάλη θεά. Η αρχαιολογική σημασία του Να βρίσκεται στα μορφολογικά χαρακτηριστικά, εκείνα που οι αρχαίοι με το αλάνθαστο αισθητήριο τους εντόπισαν και αξιοποίησαν με τον καλύτερο τρόπο. Η μαγεία και η ιερότητα δεν οφειλόταν στο ναό. Αντιθέτως, ο ναός ήταν επακόλουθο της μαγείας και της ιερότητας του τόπου. Γι’ αυτό, κι αν χάλασε ο ναός, κι αν έλιωσαν τα αγάλματα, η μαγεία και η ιερότητα παρέμειναν. Ο Νας είναι ένα “αρχαίο τοπίο” που διατηρήθηκε ως τις μέρες μας.

____

(Η υποθετική αναπαράσταση του Να τον 5ο αιώνα π.Χ., καθώς και τα περισσότερα στοιχεία είναι από το βιβλίο “Αρχαία Ικαρία” του καθηγητή Α. Παπαλά, εκδ. 2002. Το κείμενο γράφτηκε από τον Άγγελο Καλοκαιρινό, Ικαριώτη ιστορικό. Πρωτοδημοσιεύτηκε στο ikariamag.gr Dec 01 2010)
.

____

Next post:
THREATS XII
Previous post: Simply Greek
.
….

2 Σχόλια

Διασχίζοντας Αγκαθότοπους («Η Φύση ως Βίτσιο» ) #2


.
….
.
.

(η φωτό είναι του Άγγελου από το Φλικρ)
.

Στο TrainSpotting οι τύποι τρελαμένοι πάνε εκδρομή στη Σκωτία και βγαίνουν στα moors (ρεικότοποι) και περπατάνε. Αχανείς εκτάσεις χωρίς νόημα. Όχι για μένα. Αυτή η ταινία ήταν σημαδιακή. Επίσης σημαδιακά ήταν τα βιβλία του Castaneda, όχι για τα μαγικά κόλπα, αλλά για τα τοπία: την άμεση επαφή με τα “χωρίς νόημα” Μεξικάνικα chaparrals.

.

Η δική μου Σκωτία, το δικό μου Μεξικό, βρέθηκε στην Ικαρία. Οι λόγοι ήταν:

1ον) παλιά ήταν όλη γεμάτη πεζούλια

άρα τώρα είναι γεμάτη αγκαθότοπους, πιο πολύ στο ανατολικό μέρος, από την περιοχή του Ευδήλου και πιο πέρα ανατολικά (κάτι σχέση έχει και με τα ασβεστολιθικά πετρώματα, αλλά δεν είναι της ώρας).

.

2ον) οι άνθρωποι δεν νοιάζονται.

Σκασίλα τους μεγάλη και Δέκα παπαγάλοι. (Είναι περίεργο που δεν κουτσομπολεύουν σε ό, τι δεν τους αφορά, αλλά κι αυτό δεν είναι της ώρας). Επίσης είναι κι αυτό που έχει πει η Ελένη σωστότατα κατά τη γνώμη μου. Οι Ικαριώτες, αν και τώρα πια βασικά (δυστυχώς) ασχολούνται με τις οικοδομές κτλ., τουλάχιστον θυμούνται ακόμα πως δεν είναι κακό, ντροπή και ξεφτίλα η στενή επαφή με τη φύση. Δεν πάσχουν απ’ τα κόμπλεξ του νεόπλουτου μικροαστού.

.

3ον) Υπάρχει νερό!

Είτε της θάλασσας, είτε του βουνού -ποτάμι, ρυάκι ή στέρνα – αδιάφορο. Είναι πολύ σπουδαίο μετά από μια «διάσχιση αγκαθότοπου» να βρίσκω μέρος να βγάλω τα ρούχα μου και να μπω στο νερό. Το γλυκό νερό πάντως είναι καλύτερο. Το αλμυρό νερό της θάλασσας ψιλοτσούζει στις μικρο-πληγές και τους ερεθισμούς (είναι όμως απολυμαντικό).

.

4ον) Το κυριότερο -ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΥΝΗΓΟΥΣ!!!

Εντάξει, έχω δει κανα-δυό, αλλά μου φάνηκε πως μάλλον έκαναν βόλτα και είχαν το όπλο και το σκύλο για δικαιολογία (μην τους πουν φλώρους και «οικολόγους»). Άλλη μια τεράστια διαφορά με την Κρήτη. Τέλος πάντων, καταλαβαίνετε πόσο μεγάλο είναι αυτό το πλεονέκτημα. Άντε να είσαι μπλοκαρισμένη μέσα σε αγκάθια 1, 70 μέτρα ύψος και να ακούς ντουφεκιές. Πως θα πείσεις τον πορωμένο μαλάκα πως δεν είσαι πέρδικα; (Παλιά που πήγαινα σε άλλα μέρη, κουβαλούσα σφυρίχτρα μόνο και μόνο γι’ αυτό το λόγο.)

.

5ον) είναι αργό νησί.

Κανείς δεν βιάζεται. Όπως θα δείτε αργότερα στα της τεχνικής, η γενική βραδύτητα είναι πολύ σημαντική από ψυχολογικής απόψεως για μια επιτυχημένη διάσχιση αγκαθότοπου. Δεν είναι για σπηντάτους τύπους (άντε πάμε, αργήσαμε, φύγαμε, τι κάνουμε εδώ;) και πρέπει να βοηθάει και η περιρέουσαατμόσφαιρα. Ε, από αυτή την άποψη η Ικαρία είναι τέλεια. Γιατί δηλαδή να βιαστούμε; Μήπως για να προλάβουμε τραπέζι στο trendy εστιατόριο; Αχα!..

Αυτά για την Ικαρία. Και συγγνώμη για το ξερό ύφος μου. Είναι που ντρέπομαι λιγάκι.

Πάμε τώρα στην τεχνική και στη φιλοσοφία του πράγματος….

.

Comments

(2 total)

Ευχαριστώ για τη προσθήκη των φωτογραφιών. Είναι τιμή μου να έχει μπει σε τόσο εξειδικευμένο (βλ. «προχωρημένο») μπλογκ. Που να το ήξερα, όταν τις έβγαζα…
Φυσικά ξέρεις που είναι. Έχεις αγκαθο-περπατήσει εκεί; Στα δεξιά έχει κάτι αγριο-αγκαθιές *τεράστιες* -1,70 μ. ύψος- απ’ αυτές που κατάλαβα πως σου αρέσουν.
Γενικώς πολύ καμαρώνω που ξερενόμαστε και ήμαστε φίλοι. Κι αυτά που λες για την Ικαρία, είναι πολύ σωστά.

Thursday March 8, 2007 – 10:34pm (EET)

Τα αισθήματα είναι αμοιβαία.
Φυσικά και ξέρω που είναι αυτός ο μεγαλειώδης αγκαθότοπος. Στη «Ξανθή» πάνω από τον Εύδηλο. Τρομερό μέρος. Αν γινόντουσαν αγώνες διάσχισης αγκαθότοπου, εκεί θα ήθελα να είναι. Από το Γήτεμα (Φύτεμα;) ανηφορίζοντας μέχρι το Κάστρο του Κοσκινά (που φαίνεται στο βάθος στη φωτογραφία σου).

Friday March 9, 2007 – 10:59am (EET)

.
.

Σχολιάστε

« Newer Posts