Γεια σας
Τον παραπάνω τίτλο έχει το άρθρο/επιστολή του Νίκου Ξυδάκη από τη στήλη αναγνωστών της Καθημερινής (26-9-10). Ευχαριστώ την internetική παλιόφιλη elmamelenia aka dyosmaraki και τον ΑΡΘΡΟΣΥΛΛΕΚΤΗ της που από ‘κει το βρήκα. Το αντιγράφω κατευθείαν απ’ τη πηγή, έχοντας κόψει όμως το τέλος. Βαριέμαι αυτά που γράφει στο τέλος για “απουσία σχεδιασμού”, “έλλειψη πολιτικής βούλησης” κτλ. Όχι ότι δεν έχει δίκιο. Απλά τα βαριέμαι. Ας είναι. Δεν πειράζει. Παρ’ όλο το ξεφούσκωμα στον επίλογο, το άρθρο περιγράφει ένα κοινωνικό φαινόμενο στο οποίο είμαι συμμέτοχος κι εγώ (toagrimi) κι αρκετοί άλλοι της ηλικίας μου που ξέρω.
(οι χρωματισμοί των λέξεων δικοί μου)
Μετανάστευση ή επανεποικισμός
Tου Nικου Γ. Ξυδακη
Η διαρροή άξιων Ελλήνων προς το εξωτερικό συνεχίζεται αυξανόμενη και τίποτε δεν φαίνεται ικανό να την ανακόψει. Εκτός ίσως από μια άλλη διαφαινόμενη τάση: τη ροή νέων ανθρώπων προς την περιφέρεια. Τον τελευταίο καιρό, της ύφεσης και της ανεργίας, όλο και περισσότεροι άνθρωποι των πόλεων, εκπαιδευμένοι, μορφωμένοι, διψασμένοι για εργασία και προκοπή, διψασμένοι για δημιουργική ένταξη στον κοινωνικό κορμό, εγκαταλείπουν τα μεγάλα αστικά κέντρα και αναζητούν την τύχη τους στα χωριά, στην ύπαιθρο, σε μικρές πόλεις.
Πηγαίνουν, δεν επιστρέφουν στα χωριά – διότι, απλούστατα, δεν έχουν όλοι χωριό και αν έχουν, πιθανότατα δεν έχουν πια κλήρο, περιουσία, σπίτι. Εχουν τη μνήμη κάποιων καλοκαιριών, τις διηγήσεις των γονιών τους, ώς εκεί. Αυτό που τους παρακινεί προς το χωριό δεν είναι ο νόστος σε κάτι που δεν θυμούνται γιατί δεν υπήρξε, δεν είναι το μεταφυσικό κάλεσμα της ρίζας, δεν είναι μια νεοχίπικη διάθεση για ανέμελη περιπλάνηση σε ιδεώδεις Αρκαδίες· όχι. Αυτό που τους παρακινεί είναι εξόχως υλικό, σωματικό, είναι ανάγκη: το άστυ τους διώχνει. Το άστυ δεν τους προσφέρει εργασία, δεν τους προσφέρει κοινωνικό μισθό, δεν τους προσφέρει υλικές προϋποθέσεις για ζωή με αξιοπρέπεια. Το άστυ δεν υπόσχεται πια τίποτε· το παρόν είναι ζοφερό και πανάκριβο, το μέλλον αβέβαιο. Η επαρχία, αντιθέτως, εμφανίζεται προσιτή, βατή, ήμερη. Η καθημερινότητα είναι πολύ πιο εύκολη, το κόστος διαβίωσης αισθητά χαμηλότερο, οι οικιακές οικονομίες κλίμακος και οι συνέργειες εφικτές, τα οφέλη από την επαφή με τη Φύση είναι απτά και ανεκτίμητα, τα παιδιά μεγαλώνουν με παιχνίδι και ελευθερία, οι τηλεπικοινωνιακές δυνατότητες είναι σχεδόν ίδιες παντού. Και εντέλει, οι αποστάσεις από το άστυ έχουν βραχυνθεί θεαματικά.
Πολλοί νέοι έχουν ήδη εγκατασταθεί στην επαρχία. Οι πιο τολμηροί και αποφασισμένοι, οι πιο δυναμικοί, έχουν ξεκινήσει πρότυπες καλλιέργειες και μικρές μεταποιητικές μονάδες, οικοτεχνικής ή μικρής βιοτεχνικής κλίμακας: αμπέλια, κρασιά, μέλια, κηπευτικά, κτηνοτροφία, τυροκομία, σαπωνοποιία, χειροτεχνήματα κ. λπ. Παράλληλα, αναπτύσσουν τεχνογνωσία, εισάγουν νέες μεθόδους, πειραματίζονται· προσπαθούν να στήσουν δίκτυα διανομής και εμπορίας, το δυσκολότερο. Πάρα πολλοί άλλοι θα ήθελαν να ακολουθήσουν, για να απομακρυνθούν από την ύφεση και την ανεργία. Δεν αποτολμούν την κίνηση γιατί δεν μπορούν να εξασφαλίσουν εργασία και εισόδημα. Δεν μπορούν όλοι να γίνουν ακτήμονες καλλιεργητές, δεν έχουν όλοι ρίζες και σπίτι. Κι όμως, έχουν μόρφωση, εκπαίδευση, ειδικά προσόντα, ενεργητικότητα, νιάτα – ανθρώπινο κεφάλαιο που θα μπορούσε να μεταμορφώσει λ. χ. σε μικρή Ελβετία παραδείσιες ορεινές περιοχές, όπως η Ηπειρος, με ανάπτυξη πρότυπων μονάδων έρευνας, επιστήμης, τεχνολογίας, οικοτουρισμού, μεταποίησης για εκλεκτά προϊόντα με ονομασία προελεύσεως.
. . .
Κάτω από το άρθρο στη Καθημερινή αναγνώστες έχουν γράψει σχόλια. Ο πρώτος (ακτήμονας καλλιεργητής μάλλον!) λέει:
Κύριε Ξυδάκη μπράβο βγαλτε και αλλα τετοια σχετικα με την επαρχια
Καλησπέρα από την Μαρίνα Ημαθίας, εγώ μετακόμισα από την Φρανκφούρτη που είμουν άνεργος στην Μαρίνα Ημαθίας πρειν 1 μήνα, παιδιά νιώθω πως αναστήθηκα ξανά μολις μπήκα στο νέο τόπο διαμονής μου, είμαι με την κοπέλα μου μαζί και είμαι 22 και αυτή 20 χρονων, νοικιάζω ένα σπίτι στο χωριό, και εργάζομαι εδώ στα χωράφια με 30 ευρώ, τα έξοδα μας είναι:
ΕΥΡΩ TO MHNA
Ενοίκιο: 150
Ρεύμα: 120
Κινητά τηλ: 20
Σταθερό τηλ. & internet: 24
Αυτοκίνητο βενζίνα: 80
Φαγητό: 0000000000 ΕΧΩ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΤΟΝ ΜΠΑΞΕ
ΣΥΝΟΛΟ ΕΞΟΔΑ : 374 ΕΥΡΩ
Ο μισθός μου είναι : 880 τον μήνα
ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΜΕΝΟΥΝ ΓΙΑ ΚΑΛΟΠΕΡΑΣΗ EINAI 556 ΕΥΡΩ ΤΟΝ ΜΗΝΑ
ΦΙΓΕΤΕ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΜΗΝ ΕΙΣΤΕ ΚΑΝΕΤΕ ΧΑΖΟΜΑΡΕΣ Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ
……………
Προφανώς μερικοί άνθρωποι ούτε ενθάρρυνση χρειάζονται ούτε “κρατικούς σχεδιασμούς”. Άμα έχουν φάει το φιστίκι στην Φρανκφούρτη, απλά πάνε και κάνουν. Αυτά. Γεια.